ผีตาโขน 2027: รอประกาศวัน (ปกติช่วงมิถุนายน–กรกฎาคม) ขบวนแห่หน้ากากที่ด่านซ้าย จังหวัดเลย

วันจัดงานปี 2027 ยังไม่ประกาศ ผีตาโขนไม่ได้ตรงกับวันที่เดิมทุกปี ชาวด่านซ้ายกำหนดวันตามประเพณี ช่วงหลังจัด 1–3 ก.ค. 2022, 23–25 มิ.ย. 2023, 7–9 ก.ค. 2024, 28–30 มิ.ย. 2025 และ 20–22 มิ.ย. 2026

งานอยู่ที่อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย พิธีเปิดจัดหน้าที่ว่าการอำเภอ ส่วนพิธีทางศาสนาจัดที่วัดโพนชัย จากตัวเมืองเลยประมาณ 80 กม. ไปตามทางหลวง 203 แล้วเลี้ยวขวาเข้าทางหลวง 2013 ราว กม. 66 อีกประมาณ 15 กม. ถึงด่านซ้าย สนามบินใกล้ที่สุดคือสนามบินเลย หรือนั่งรถทัวร์จากกรุงเทพฯ ไปเลยแล้วต่อรถไปด่านซ้าย

ห้องพักในตัวอำเภอมีจำกัด ถ้าหาไม่ได้ ลองดูที่อำเภอภูเรือหรือตัวเมืองเลย แล้วขับรถเข้าด่านซ้ายแต่เช้าในวันแห่

ผีตาโขนเป็นส่วนหนึ่งของงานบุญหลวง พิธีทางศาสนามีต่อเนื่องทั้งสามวัน ปี 2025 วันแรกมีพิธีบายศรีสู่ขวัญเจ้าพ่อกวน เจ้าแม่นางเทียม ที่บ้านเจ้าพ่อกวน และพิธีเบิกพระอุปคุตบริเวณระหว่างลำน้ำหมันกับลำน้ำศอก วันพิธีเปิดนอกจากขบวนผีตาโขนแล้ว ยังมีขบวนแห่พระเวสสันดร ขบวนเจ้าพ่อกวน–เจ้าแม่นางเทียม และพิธีทิ้งหน้ากากผีตาโขน วันสุดท้ายเป็นเทศน์มหาชาติ 13 กัณฑ์ที่วัดโพนชัย

หน้ากากมีสองแบบ คือผีตาโขนเล็กที่ใครก็สวมร่วมขบวนได้ และผีตาโขนใหญ่ที่ต้องทำตามขนบและนำขบวน ผีตาโขนเล็กใช้โคนทางมะพร้าวเกลาเป็นหน้า หวดนึ่งข้าวเหนียวเก่าเป็นหัว และกาบมะพร้าวแห้งทำเขา เดิมลงสีด้วยปูน ขี้เถ้า ขมิ้น และเขม่า ปัจจุบันนิยมสีน้ำมัน พิพิธภัณฑ์ผีตาโขนในวัดโพนชัยมีการสาธิตทำหน้ากาก และมุมของที่ระลึกขายหน้ากากขนาดเล็กกับตุ๊กตาเซรามิกผีตาโขน

พิธีอัญเชิญและเทศน์มหาชาติเป็นพิธีทางศาสนา ถอดรองเท้าก่อนขึ้นศาลาหรือโบสถ์ แต่งกายสุภาพ และอย่ายืนขวางขบวนแห่