โคมพองขึ้นในมือคุณ แล้วคุณก็ปล่อยมือ

ตอนรับโคมลอยมา มันแบนและเย็น กระดาษสาบาง ๆ คล้ายลูกโป่งที่แฟบ นั่งยอง ๆ คลี่มันออก จุดไฟที่แท่งเชื้อเพลิงตรงกลาง แล้วก็รอ โคมเริ่มพองช้า ๆ อากาศค่อย ๆ ร้อนขึ้น น้ำหนักในฝ่ามือค่อย ๆ หายไป ไอร้อนที่รั่วจากก้นโคมพากลิ่นนุ่นที่เพิ่งไหม้ ได้ที่แล้ว ปล่อยมือ โคมลอยขึ้น พ้นผู้คนรอบข้าง พ้นหลังคาเมืองเก่า ปนเข้าไปในโคมหลายร้อยดวง แยกไม่ออกอีกแล้วว่าดวงไหนของเรา ช่วงเวลานั้นบรรยายยาก รู้แค่ว่าเงียบมาก รอบข้างมีคนมากมาย แต่เสียงเหล่านั้นเหมือนหายไปพร้อมกันที่ไหนสักแห่ง

ยี่เป็งคือเทศกาลของชาวล้านนาในภาคเหนือของไทย อยู่ในคืนเดียวกับลอยกระทง ดวงหนึ่งขึ้นฟ้า ดวงหนึ่งลงน้ำ การปล่อยโคมไม่ได้โรแมนติกเพียงอย่างเดียว ในประเพณีล้านนา สิ่งที่โคมพาไปคือเคราะห์ ความทุกข์ และเรื่องที่ปล่อยวางไม่ได้ของปีที่ผ่านมา การมองมันลอยสูงขึ้น เล็กลง แล้วหายไป ก็เท่ากับมอบสิ่งเหล่านั้นออกไปด้วยมือตัวเอง อีกทั้งยังเป็นการอธิษฐานสร้างบุญ คำอธิษฐานที่ตั้งไว้ลอยขึ้นฟ้าไปพร้อมโคม

ริมคูเมืองเก่ามีคนปล่อยโคมทั้งคืน ไม่ต้องซื้อตั๋ว บรรยากาศเป็นธรรมชาติมาก คืนนั้นเราสี่คน ฉันกับเพื่อนสนิทที่สุด ทั้งคู่เป็นแม่ที่เลี้ยงลูกคนเดียว ต่างจูงลูกสาวของตัวเอง เด็กหญิงสองคนเอาหัวชนกัน ช่วยกันกางโคมดวงเล็กกว่า มืองุ่มง่าม หัวเราะกันเป็นก้อน ฉันกับเพื่อนยืนดูอยู่ข้างหลัง ไม่ได้พูดอะไรมาก หลายปีมานี้ต่างก็ผ่านมาไม่ง่ายเลย การได้รวมทริปสี่คนแบบนี้ ในตัวมันเองก็เหมือนถูกรางวัล

ก่อนปล่อยโคม เพื่อนนั่งยอง ๆ ช่วยลูกสาวเขียนคำไม่กี่คำบนตัวโคม ตัวเล็กมาก ฉันก็ถามลูกสาวว่าอยากอธิษฐานอะไร เธอคิดอยู่นาน สุดท้ายเขียนแค่ว่า แม่อย่าเหนื่อยมากนะ มองบรรทัดที่เขียนเอียง ๆ นั้น จู่ ๆ ตาก็ร้อน รีบเงยหน้ามองที่อื่น รอบข้างโคมหลายพันดวงกำลังลอยขึ้นทีละดวง พอดีบังหน้าที่พูดอะไรไม่ออกชั่วขณะไว้

ในลมค่ำมีอากาศที่ร้อนขึ้นและกลิ่นไหม้ของกระดาษสา ปนกับความเย็นที่ลอยมาจากแม่น้ำ สี่คนปล่อยมือพร้อมกัน มองโคมเหล่านั้นลอยขึ้นเคียงกัน เล็กลงเรื่อย ๆ ปนเข้าไปในฟ้าที่เต็มไปด้วยแสง แยกไม่ออกอีกแล้วว่าดวงไหนของใคร ลูกสาวสองคนแหงนหน้าตามไปนาน คอเมื่อยแล้วก็ยังไม่ยอมก้มลง

เพื่อนค่อย ๆ ยื่นมือมาบีบมือฉันครู่หนึ่ง ไม่พูดอะไร สิ่งที่จำได้จริง ๆ ในที่สุดไม่ใช่โคมดวงไหน แต่คือช่วงเวลานั้น ผู้หญิงสองคนที่เลี้ยงลูก ต่างประคองตัวมานาน กับเด็กหญิงสองคนที่ยังไม่ค่อยรู้ความ ด้วยกันยกความเหนื่อยของปีที่ผ่านมา วางขึ้นฟ้าเบา ๆ ผมคิดว่าถ้าคุณพาคนที่ห่วงใยที่สุดมาปล่อยโคมสักครั้ง ก็คงเป็นเหมือนผม สิ่งที่ปล่อยไปคือเคราะห์ สิ่งที่เหลืออยู่ คือคนไม่กี่คนข้างกายนี้